|
Hàng
năm, trên thế giới có hàng nghìn cuốn sách viết về đề tài kinh doanh. Tuy nhiên,
con số sách bán chạy và được bạn đọc đánhgiá cao thì vẫn chỉ giới hạn ở mức rất
khiêm tốn. “Good to Great” (Từ Tốt đến Vĩ đại) là một trong những cuốn sách hiếm
hoi đượcộc giả khắp nơi trên thế giới ca tụng. Người ta tìm đọc nó để có thể trả
lời câu hỏi: "Làm thế nào để những công ty tốt, công ty bìnhường, hay ngay cả
công ty đang trong tình trạng tồi tệ cũng có thể đạt đến mức vĩ đại trường tồn?”
Nhân dịp Nhà xuất bản Trẻ vừacho ra mắt bản dịch tiếng Việt “Good to Great”,
Business World Portal xin trân trọng gửi tới độc giả bài viết giới thiệu về cuốn
sách này, trước khi bắt đầu khởi đăng một vài chương trong đó.
Chúng ta thường quen nghĩ rằng, cái tốt nhất là kẻ thù của điều tốt. Tuy nhiên,
trong suốt năm năm trời nghiên cứu hàng loạt công ty hàng đầu trên thế giới, Jim
Collins - chuyên gia nghiên cứu đồng thời là giáo sư giảng dạy môn quản trị kinh
doanh đã chứng minh được rằng, “tốt là kẻ thù của sự vĩ đại”. Ông đã chứng minh
cho mọi người thấy vì sao nhiều công ty trong suốt bề dày lịch sử của mình chỉ
đạt và dừng lại ở mức tốt, trong khi các công ty khác lại đạt được những chỉ số
“vĩ đại”, nghĩa là trở thành những công ty “vĩ đại”.
Ví dụ, các công ty như Boeing, Coca-Cola, General Electric, Hewlett-Packard,
Intel, Motorola, Wal-Mart hay Procter & Gamble, theo phân loại của Jim Collins
thì chỉ được xếp vào vị trí “tốt”. Mức tổng doanh thu trung bình của các công ty
này trong vòng 15 năm cao hơn chỉ số trên thị trường là 2,5 lần. Còn các công ty
nằm trong số “vĩ đại” như Walgreens với bề dày lịch sử trên 40 năm thì chẳng có
điều gì đặc biệt lắm, nhưng kể từ năm 1975, cổ phiếu của công ty này đã bất ngờ
tăng vọt cho đến thời điểm này. Từ năm 1975 cho đến năm 2000, nguồn vốn đầu tư
vào Walgreens đã mang lại mức doanh thu cao hơn 2 lần so với nguồn vốn đổ vào
Intel, cao hơn 5 lần so với nguồn vốn đổ vào General Electric, và cao hơn 8 lần
so với nguồn vốn đầu tư vào Coca-Cola.
Vậy làm thế nào mà các công ty như Walgreens – hầu như không có điểm gì đặc biệt
so với các đối thủ trên thương trường, lại có thể trở thành một đơn vị vượt trội
bằng đội ngũ chuyên gia quản trị cùng hệ thống quản lý tốt nhất trên thế giới?
Việc tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi này đã thôi thúc Jim Collins bắt tay
vào tìm tòi, nghiên cứu. Ông đã đúc rút ra một công thức bao gồm nhiều nguyên
tắc mà nếu biết thực hiện theo những nguyên tắc đó, doanh nghiệp bạn sẽ có khả
năng trở thành một trong những công ty vĩ đại.
Collins cùng các cộng sự của mình đã đưa ra hai danh sách bao gồm 11 công ty vĩ
đại và 11 công ty tốt để so sánh. Họ cũng đã nghiên cứu khoảng 6.000 bài báo về
các công ty này và phân tích khoảng hơn 2.000 trang phỏng vấn.
Kết luận mà Collins và các cộng sự đưa ra có lẽ đã gây ngạc nhiên cho chính họ
cũng như nhiều người khác. Đó là, kết quả vĩ đại không có gì liên quan đến việc
tuyển chọn hay săn tìm những siêu sao quản trị nổi tiếng. Cứ 10 trong 11 công ty
vĩ đại thì các tổng giám đốc của họ chính là những người được chọn ra từ đội ngũ
nhân viên bình thường. Hệ thống khen thưởng cho các cấp lãnh đạo trong các công
ty này cũng không hề có sự khác biệt gì so với các công ty khác trên thương
trường.
Những điều này cũng không phân biệt được các công ty tốt với công ty vĩ đại.
Điều gây ngạc nhiên chính là ở chỗ, các công ty đang thực hiện cuộc hành trình
từ tốt đến vĩ đại thường dành ít sự quan tâm đối với sự thay đổi trong quản lý
hay sự động viên khuyến khích nhân viên.
Tại các công ty vĩ đại, người ta không nghĩ ra các chức vụ to tát, không tổ chức
mừng kỷ niệm ngày thành lập công ty và cũng không lập kế hoạch tái tổ chức cơ
cấu. Những vị quản lý hàng đầu của các công ty này không đi nghỉ mát ở những
resort nổi tiếng xa hoa mà thường thư giãn ở những ngôi nhà nghỉ ngoại ô khiêm
tốn. Họ ít ngồi trong văn phòng đầy đủ tiện nghi mà thích được xuống công xưởng
với công nhân trong tiếng máy, tiếng động cơ ồn ào với mùi dầu mỡ.
Jim Collins đã chỉ ra rằng, nguyên nhân thành công của các công ty vĩ đại thường
là những điều mà mọi người ít để ý đến ngay từ ban đầu.
Sự khiêm tốn cộng với ý chí:
Khác với các vị lãnh đạo của các công ty “tốt” - những người thường có tính cách
mạnh và ít khi rời mắt khỏi tờ báo hay tạp chí, những người lãnh đạo tạo ra sự
cải tổ vĩ đại lại thường là những người khiêm tốn. Họ là những người bình tĩnh,
điềm đạm, và trong con người họ có sự tổng hòa giữa tính khiêm tốn và ý chí kiên
định. Họ bắt tay vào việc không phải bằng thành tích cá nhân mà bằng mục tiêu
chung cho doanh nghiệp – tạo dựng một công ty vĩ đại. Điều này không có nghĩa là
họ đánh mất sự háo thắng. Họ háo thắng, nhưng sự háo thắng đó hướng đến công ty
mà họ đang quản lý chứ không phải vì mục tiêu của cá nhân họ.
Collins xếp những người lãnh đạo này ở cấp độ 5, ví dụ như Darwin Smitt – Giám
đốc hãng Kimberly-Clark. Đó là một người đàn ông có tính cách khá mềm, người
luôn cho rằng, Ban giám đốc công ty đã có chút nhầm lẫn khi chọn lựa ông vào vị
trí giám đốc. Tuy nhiên, ông đã trụ vững ở vị trí này suốt 20 năm, đã tạo ra
nhiều thay đổi ngọan mục cho công ty này và biến Kimberly-Clark thành một tên
tuổi hàng đầu thế giới về sản xuất hàng tiêu dùng, vượt qua cả Procter & Gamble
về chủng loại sản phẩm.
Smitt thích đứng cạnh các nhân viên thợ sửa chữa, thợ điện của mình và cùng họ
trao đổi công việc, trao đổi quan điểm, đôi khi còn bắt tay vào cùng làm việc
với họ. Ông thích nghỉ ngơi cùng gia đình tại trang trại của mình ở nông thôn
thay vì đến những khu biệt thự tiện nghi xa xỉ theo tiêu chuẩn của công ty cung
cấp. Tuy nhiên, sự khiêm tốn của ông luôn đi kèm với chí hướng vạch sẵn và sự
cương quyết. Một lần, ông bị đứt lìa một ngón tay tại nơi làm việc. Vậy nhưng,
sáng hôm sau, ông đã có mặt đúng giờ tại văn phòng mình. Sau khi nhậm chức Giám
đốc công ty, Smitt đã phải tiếp nhận một quyết định mang tính sống còn trong
lịch sử của Kimberly-Clark: bán lại nhà máy liên hợp sản xuất giấy xelulo đang
trong tình trạng lay lắt, cầm cự. Số tiền thu được, ông đầu tư vào các nhãn hàng
đang có tiềm năng lúc bấy giờ là Huggies và Kleenex.
Những người lãnh đạo của các công ty “tốt” thường hay bận bịu với những vinh
quang cá nhân và thường không thể tạo dựng nền tảnh cho sự thành công của doanh
nghiệp sau khi mãn nhiệm. Họ thường chọn lựa những người kế thừa yếu kém hoặc
góp phần đẩy nhanh tiến độ suy yếu cho công ty.
Ví dụ, vị lãnh đạo tài năng và quả cảm của hãng Rubbermaid – Stanley Gold đã đạt
được nhiều thành tích vĩ đại trên cương vị của mình. Ông là người khắt khe,
nghiêm khắc và vị kỷ. Trong một bài phát biểu của mình, danh từ “tôi” được ông
sử dụng tới 44 lần. Dưới sự lãnh đạo của ông, công ty đã nhanh chóng ăn nên làm
ra với mức lợi nhuận luôn trong chiều hướng tăng trưởng. Tuy nhiên, sau khi
Stanley Gold mãn nhiệm, Rubbermaid tụt dốc một cách nhanh chóng. Mặc dù Stanley
đã lựa chọn được người kế nhiệm nhưng vị tân lãnh đạo này cũng chỉ trụ được một
năm rồi lại khăn gói ra đi, để lại sau lưng cả một công ty trong tình trạng leo
lắt như ngọn đèn trước gió và một đội ngũ nhân viên yếu kém.
Chọn đúng người đúng việc
Nghe thì có vẻ là nghịch lý, nhưng những vị lãnh đạo của các công ty vĩ đại
thường bắt đầu công việc “cải tổ” của mình không phải bằng việc lập chiến lược
công ty hay các chương trình hành động trong tương lai mà bằng việc tuyển chọn
đúng người đúng việc.
Ví dụ, Dik Culi, giám đốc công ty Wells-Fargo thập niên 1970, thay vì lập chiến
lược công ty thì lại bắt tay vào chương trình “thay máu” trong công ty. Ông
tuyển chọn những siêu sao vĩ đại mà đôi khi còn không hiểu sẽ bổ nhiệm những
siêu sao này vào vị trí nào. Và kết quả mà Dik thu được là mức doanh thu của
công ty đã tăng ba lần so với chỉ số thị trường.
Bank of America cũng đã áp dụng chiến lược “Tướng yếu, quân mạnh”. Ý nghĩa của
việc này là: tốt hơn hết, công ty hãy tuyển chọn các top manager yếu, vì như vậy
thì các nhân viên tiềm năng trong công ty mới có mục tiêu để mà phấn đấu nhằm
thay thế các vị tướng yếu kia. Các vị tướng “bất tài” của Bank of America chờ
đợi những anh “lính trơn” đến thế chỗ mình, cứ như thế, Ngân hàng này tạo ra một
sự ganh đua trong đội ngũ nhân sự của mình và gặt hái được nhiều thành công
trong kinh doanh.
Lòng dũng cảm và niềm tin
Admiral Jim đã từng bị bắt làm tù binh trong chiến tranh Việt Nam. Sau khi được
trả tự do, ông từng nói rằng lúc nào ông cũng tin vào khả năng mình được thả.
Trong khi đó, những người lạc quan nhất - những người từng nghĩ rằng họ được trả
tự do ngay sau lễ Nô en, lại không chịu đựng nổi cú sốc khi biết rằng điều này
không xảy ra, và cuối cùng đã chết vì tuyệt vọng.
Pitney Bowes và Addressograph là hai công ty cạnh tranh nhau trên thị trường
cung cấp máy móc dành cho văn phòng. Trước năm 1973, cả hai hãng đều có cùng mức
doanh thu, mức lợi nhuận, số lượng nhân viên cũng như giá trị cổ phiếu. Nhưng
sau đó thì cả hai công ty đều đi theo những hướng khác nhau. Giám đốc điều hành
Addressograph – Roy Ash muốn biến công ty này thành một hãng hàng đầu thế giới
như kiểu như Xerox, IBM hay Kodak. Nhưng Ash đã không ngờ tới một điều rằng, kế
hoạch này đã nhanh chóng bị sụp đổ. Trong thời gian này, ở Pitney Bowes, vào đầu
mỗi cuộc họp, ban Giám đốc thường dành ra 15 phút để thảo luận về các thành tích
đã đạt được, sau đó họ dành cả hai giờ đồng hồ liền để thảo luận về những vấn đề
“gây khó chịu” cho mọi người và có thể còn gây cản trở sự phát triển của công ty.
Kết quả là, năm 2000, Pitney Bowes có 30 nghìn nhân viên với doanh thu 4 tỷ đô
la Mỹ, còn Addressograph chỉ có 670 nhân viên với doanh thu chỉ vỏn vẹn 100
triệu đô la.
Lãnh đạo là người phải có tầm nhìn, nhưng họ cũng phải biết tạo ra môi trường
làm việc thân thiện, cởi mở cho mọi người, nơi tất cả nhân viên có thể trao đổi
công việc một cách thẳng thắn và tích cực. Có sự khác nhau rất lớn giữa khả năng
đưa ra ý kliến và khả năng lắng nghe. Lãnh đạo của các công ty vĩ đại hiểu rất
rõ sự khác biệt này và biết tạo ra môi trường làm việc thân thiện để các nhân
viên của họ có thể lắng nghe nhau. Collins cho rằng, một công ty vĩ đại là nơi
mà mọi người không chăm chăm “bới lông tìm vết” để tìm ra kẻ nào gây lỗi mỗi khi
phải giải quyết một vấn đề nào đó mà tất cả họ nêu ra vấn đề, cùng lắng nghe
nhau để tìm ra cách giải quyết tốt nhất.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
|
![]() |
Phát triển kỹ năng lãnh đạo Tác giả : John C-Maxwell |
![]() |
Tinh hoa lãnh đạo Tác giả : John C-Maxwell |
![]() |
Từ tốt đến vĩ đại (Good To Great) Tác giả : Jim Collins |
Viện Đào Tạo Kỹ Năng
Quản Lý & Lãnh Đạo MASTERSKILLS
Công ty CP Giáo Dục TINH NGHỆ .MST: 0309177901 .Ngày cấp: 02/07/2009 .Nơi
cấp: Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Thành Phố Hồ Chí Minh
Bản quyền © 2009 - 2024 Masterskills.org